Dolkun Isa Berlin’de konuştu: “Ramazan’ı yaşayamayan bir coğrafya var”
Berlin’de düzenlenen iftar programında konuşan Dolkun Isa, Doğu Türkistan’daki Uygur Türklerinin durumuna dikkat çekti. Isa, Ramazan ayında ibadet özgürlüğünün kısıtlandığını, dini ve kültürel hakların baskı altında olduğunu savundu. Programda ayrıca Isa’nın “Çin’e Direnişim” adlı kitabı da gündeme geldi.
Medya.Berlin
Berlin’de gerçekleştirilen iftar programında Uygur aktivist Dolkun Isa, Ramazan ayının manevi atmosferi içinde Doğu Türkistan’daki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Isa, konuşmasında Doğu Türkistan’da yaşayan Uygur Türklerinin dini pratiklerinin sınırlandığını ve Ramazan ayına yönelik çeşitli yasak ve denetim uygulamalarının bulunduğunu öne sürdü.
“Biz burada huzur içinde orucumuzu tutarken, aynı imkâna sahip olmayan bir coğrafya var” diyen Isa, bölgede camilerin kapatıldığı veya yıkıldığına dair uluslararası raporlar bulunduğunu ifade etti. 2017 sonrasında dini mekânlara yönelik uygulamaların arttığını savunan Isa, bazı araştırma kuruluşlarının yayımladığı verilerde binlerce caminin ortadan kaldırıldığı yönünde tespitler yer aldığını belirtti.
Uluslararası raporlara atıf
Konuşmada, Birleşmiş Milletler ve çeşitli insan hakları örgütlerinin yayımladığı raporlarda toplama kampları ve zorla çalıştırma iddialarının yer aldığına dikkat çekildi. Isa, özellikle dini kimlik, dil ve kültürel haklara yönelik sınırlamaların sistematik hale geldiğini iddia etti.
Ekonomik boyuta da değinen Isa, bölgedeki bazı üretim sektörlerinde zorla çalıştırma iddialarının küresel tedarik zincirine yansıdığına ilişkin uluslararası basında yer alan haberleri hatırlattı. Özellikle sanayi üretimi ve enerji sektöründe kullanılan bazı girdiler konusunda uluslararası soruşturmalar yürütüldüğünü söyledi.
“Çin’e Direnişim” kitabı
Programda Isa’nın Türkçe yayımlanan “Çin’e Direnişim” adlı kitabı da katılımcılara tanıtıldı. Eserin çevirisini Prof. Dr. Erkin Emet’in yaptığı belirtildi. Kitapta Isa’nın kişisel tanıklıkları üzerinden Uygur meselesinin uluslararası boyutu, Interpol süreçleri ve sürgün yıllarına ilişkin deneyimlerin aktarıldığı ifade edildi.
Isa, konuşmasının sonunda Doğu Türkistan’daki gelişmelerin uluslararası kamuoyunda daha fazla gündeme taşınması gerektiğini belirterek, dayanışma ve farkındalık çağrısında bulundu.
Çin yönetimi ise söz konusu iddiaları reddediyor. Pekin, bölgede radikalizm ve aşırılıkla mücadele kapsamında güvenlik politikaları uygulandığını, tüm etnik grupların anayasal haklarının güvence altında olduğunu savunuyor.
