Saksonya-Anhalt sandıkta: AfD tarihî sonuç peşinde

Saksonya-Anhalt’ta seçim günü başladı. Sandıklar yerel saatle 08.00’de açıldı ve 18.00’e kadar oy kullanılabilecek. Eyalet seçim makamının verdiği bilgiye göre ilk ara sonuçların saat 19.00’dan itibaren açıklanması, geçici kesin sonucun ise gece saatlerinde ya da 7 Eylül sabahı ilan edilmesi bekleniyor. 

Seçimi Almanya çapında kritik hale getiren başlıca unsur, Alternative für Deutschland’ın (AfD) anketlerde ulaştığı seviye. Infratest dimap’ın ARD için yaptığı son seçim öncesi araştırmada AfD yüzde 42 ile birinci sırada yer alıyor. Başbakan Sven Schulze’nin CDU’su yüzde 22’de kalırken Die Linke yüzde 11, SPD yüzde 8 ve Yeşiller yüzde 6 seviyesinde görünüyor. BSW yüzde 4, FDP ise yüzde 3 ile yüzde 5’lik parlamento barajının altında. 

Anket sonuçlarının sandığa aynen yansımayabileceğinin altını çizmek gerekiyor. Seçim öncesi araştırmada seçmenlerin yüzde 11’i oy tercihini hâlâ değiştirebileceğini belirtirken yaklaşık beşte birlik kesimin de parti tercihi göstermediği ya da sandığa gitmemeye eğilimli olduğu kaydedildi. 

İlgili Haber
Berlin’de Kırmızı Belediye Sarayı İçin Beşli Yarış

AfD için tarihî eşik

AfD’nin başbakan adayı Ulrich Siegmund, partisinin tek başına iktidar olmasını hedefliyor. Siegmund seçimden hemen önce yaptığı açıklamada, mutlak çoğunluk oluşmadığı takdirde başbakanlık için aday olmayacağını ve başka bir partiyle koalisyon kurmak istemediğini söyledi. 

Bu nedenle seçim gecesinin en kritik hesabı yalnızca AfD’nin yüzde kaç oy aldığı değil, parlamentoya kaç partinin gireceği olacak.

BSW ve FDP’nin yüzde 5 barajının altında kalması, hatta başka küçük partilere verilen oyların parlamentoya yansımaması halinde AfD’nin yüzde 50’nin altında oyla bile sandalye çoğunluğuna yaklaşması teorik olarak mümkün. Reuters da özellikle küçük partilerin baraj performansının AfD’nin mutlak çoğunluğa ulaşıp ulaşamayacağı açısından belirleyici olduğunu vurguluyor. 

AfD’nin mutlak çoğunluğa ulaşması halinde Siegmund, diğer partilerin desteğine ihtiyaç duymadan başbakan seçilme imkânı elde edebilir. Böyle bir sonuç, AfD’nin Almanya’da ilk kez bir eyalet hükümetinin başına geçmesi anlamına gelecek. 

CDU’nun en zor senaryosu

Mevcut Başbakan Sven Schulze açısından tablo çok daha karmaşık.

CDU hem AfD ile hem de Die Linke ile koalisyonu reddediyor. Ancak mevcut anket aritmetiği AfD dışındaki bir çoğunluğun kurulabilmesi için CDU’nun Sol Parti’nin desteğine ihtiyaç duyabileceğini gösteriyor. Bu nedenle seçim sonrasında azınlık hükümeti seçeneği de tartışılıyor. 

Reuters’ın değerlendirmesine göre AfD çoğunluğu sağlayamazsa CDU liderliğindeki bir hükümet hâlâ en olası seçeneklerden biri. Ancak bunun nasıl bir parlamenter destek modeliyle kurulacağı seçim gecesindeki sandalye dağılımına bağlı olacak. 

Bu tablo, Thüringen’de daha önce görülen dışarıdan desteklenen azınlık hükümeti modeline benzer senaryoları da gündeme taşıyor. 

2021’den tamamen farklı tablo

Saksonya-Anhalt 2021 seçimlerinde CDU’nun güçlü olduğu eyaletlerden biriydi. CDU yüzde 37,1 ile birinci parti olmuş, AfD ise ikinci sırada yer almıştı. Seçime katılım yüzde 60,3 olarak gerçekleşmişti. 

Bugünkü anket tablosunun sandığa yansıması halinde yalnızca beş yıl içinde siyasi dengeler tersine dönmüş olacak.

AfD’nin yüzde 42’ye ulaşması, partisinin 2021’deki eyalet seçim sonucunu yaklaşık ikiye katlaması ve Almanya’daki eyalet seçimlerinde bugüne kadarki en yüksek sonuçlarından birini elde etmesi anlamına geliyor. 

Seçmenin gündemi: entegrasyon, eğitim ve ekonomi

ARD ve MDR’nin seçim araştırmalarına göre Saksonya-Anhalt seçmeninin gündeminde üç konu öne çıkıyor:

entegrasyon ve göç, eğitim ve ekonomi.

Özellikle göç ve entegrasyon seçmenlerin en fazla önem verdiği siyasi başlıklardan biri durumunda. Aynı araştırmada AfD’ye eyaletin temel sorunlarını çözme konusunda güvenenlerin oranı yüzde 36 olarak ölçülürken CDU için bu oran yüzde 16’da kaldı. 

Eyalette hükümete yönelik memnuniyetsizlik de yüksek. Yaz aylarındaki Sachsen-Anhalt-Trend araştırmasında seçmenlerin yaklaşık üçte ikisi CDU-SPD-FDP koalisyonunun çalışmalarından memnun olmadığını bildirmişti. 

Ekonomide ise nüfusun yaşlanması, kalifiye iş gücü eksikliği ve sanayinin dönüşümü eyaletin başlıca yapısal sorunları arasında gösteriliyor. 

Merz hükümeti açısından da siyasi test

Seçim yalnızca Magdeburg’daki hükümeti belirlemeyecek.

Sonuç, Başbakan Friedrich Merz liderliğindeki federal CDU açısından da önemli bir siyasi gösterge olarak değerlendiriliyor. CDU’nun yüzde 22 civarında kalması, partinin Saksonya-Anhalt’taki tarihî seviyelerinin oldukça altında bir performans göstermesi anlamına gelecek. 

Merz seçim kampanyasında AfD yönetiminin yabancı yatırımcıları Saksonya-Anhalt’tan uzaklaştırabileceğini savunmuş ve CDU seçmenini AfD’ye karşı mobilize etmeye çalışmıştı. 

Reuters ise seçimin AfD’nin 2029 federal seçimleri öncesindeki yükselişinin ne kadar kalıcı olduğunu gösterecek önemli göstergelerden biri olduğunu belirtiyor. 

Seçim öncesi sokaklar hareketlendi

Seçimden bir gün önce Saksonya-Anhalt’ın farklı kentlerinde demokrasi festivalleri ve siyasi gösteriler düzenlendi.

Magdeburg’daki Domplatz’da yapılan demokrasi festivaline polisin verdiği bilgiye göre yaklaşık 8 bin kişi katıldı. Magdeburg genelindeki farklı etkinliklere toplam katılımı polis yaklaşık 10 bin olarak açıkladı. Organizasyonu düzenleyen “Sachsen-Anhalt weltoffen” girişimi ise Domplatz’daki katılımı 15 bin olarak verdi. 

Etkinlikte “çeşitli ve dünyaya açık bir Saksonya-Anhalt” mesajı öne çıktı. Konser ve konuşmaların da yer aldığı programa farklı kentlerden katılım oldu. 

Halle’de “Antifa bleiben!” sloganıyla düzenlenen gösteriye ise polisin açıklamasına göre 2 bin 300’den fazla kişi katıldı. Gösterinin başlangıçta 500 kişi için kayıt yaptırdığı bildirildi. Polis etkinliğin ilk bölümünün büyük ölçüde olaysız geçtiğini açıkladı. 

Seçim hafta sonunda eyalet genelinde 26 ayrı toplantı ve gösterinin kayda geçirildiği, polisin diğer eyaletlerden de destek aldığı bildirildi. 

İlgili Arşiv Haber
Steffen Krach: “Yüksek gelir grupları topluma daha fazla katkı sunmalı”

Sandıklar 18.00’de kapanacak

Yaklaşık 1,7 milyon seçmenin oy kullanma hakkına sahip olduğu Saksonya-Anhalt’ta seçmenler 41 seçim çevresinde hem doğrudan aday hem de parti listesi için oy kullanıyor. 

Sandıklar saat 18.00’de kapanacak. İlk projeksiyonlar ve seçim gecesi tahminleri bundan hemen sonra gelecek; eyalet seçim makamının resmî ara sonuçları ise yaklaşık saat 19.00’dan itibaren yayımlanacak. 

Seçim gecesinin üç kritik göstergesi: AfD’nin yüzde 40’ın ne kadar üzerine çıkacağı, BSW ile FDP başta olmak üzere küçük partilerin yüzde 5 barajını geçip geçemeyeceği ve AfD’nin sandalye sayısında mutlak çoğunluğu elde edip edemeyeceği olacak.