“İsmimizi değiştirdiler, kimliğimizi değiştiremediler”
Bulgaristan Türkü şair ve sanatçı Salih Osman, Medya.Berlin’e verdiği röportajda komünist dönemde uygulanan isim değiştirme politikalarını, cezaevi sürecini ve Türk kimliğini koruma mücadelesini anlattı.
Medya.Berlin
BERLİN – Bulgaristan’da komünist rejim döneminde isim değiştirme kampanyalarına, baskılara ve cezaevi sürecine tanıklık eden Bulgaristan Türkü şair ve sanatçı Salih Osman, Medya.Berlin’e konuştu. Berlin’de Medya.Berlin Genel Yayın Yönetmeni Mustafa Ekşi‘nin sorularını yanıtlayan Osman, Türk kimliğine yönelik baskıları, sanat hayatını ve bugün Bulgaristan’daki Türk toplumunun durumunu değerlendirdi.
“1984’te ismimizi zorla değiştirdiler”
Kırcaali’nin Karagözler bölgesine bağlı Ördekler Köyü doğumlu olan Salih Osman, 1984 yılında yürürlüğe konulan zorunlu isim değiştirme kampanyasında kendi adının da Bulgar ismine çevrildiğini söyledi.
“Bize hiçbir şey sorulmadı. Bir gün çağırdılar ve artık Bulgar isimleri taşıyacağımız söylendi. Benim adımı da zorla değiştirdiler. İsmimizi değiştirdiler ama kimliğimizi değiştiremediler.”
Osman, o yıllarda Türkçe konuşmanın, Türk kültürünü yaşatmanın ve Türk kimliğini ifade etmenin dahi suç olarak görüldüğünü belirtti.
“Türkçe konuşmak bile suçtu”
Komünist yönetim döneminde Türklerin yoğun baskı altında yaşadığını anlatan Osman, Türkçe konuşan veya direnen kişilerin cezaevine gönderildiğini ifade etti.
“Bir kelime Türkçe konuşmak bile suçtu. İnsanlar belediyeye götürülüyor, cezaevine atılıyor, işkence görenler oluyordu.”
Şarkılarıyla direndi
Uzun yıllar Bulgaristan’ın farklı şehirlerinde sahne alan sanatçı, Türk kimliğini savunan eserler yazdığını söyledi.
Demokratikleşme sürecinin başlamasının ardından kendi sözlerini yazdığı protest şarkıları seslendirmeye başladığını belirten Osman, eserlerinde komünist yönetimi eleştirdiğini anlattı.
Röportaj sırasında o dönemde yazdığı bazı dizeleri de okuyan Osman, bu eserlerin Bulgaristan Türklerinin yaşadığı acıları anlattığını ifade etti.
“Türkiye’ye kaçmaya çalıştım”
1989 yılında Türkiye’ye kaçmaya çalışırken yakalandığını belirten Osman, bir süre cezaevinde kaldığını söyledi.
Cezaevinde kendisine Türkiye’den geldiğini söyleyen kişilerin aslında rejimin görevlileri olduğunu düşündüğünü belirten Osman, sorgulamalar sırasında tek isteğinin Türkiye’ye gitmek olduğunu dile getirdi.
“Bugün baskı farklı şekilde devam ediyor”
Komünist rejimin sona ermesine rağmen Bulgaristan’daki Türk toplumunun hâlâ ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğunu savunan Osman, özellikle dini kurumların bağımsızlığı konusunda eleştirilerde bulundu.
Türk nüfusunun önemli bölümünün Türkiye ve Avrupa ülkelerine göç ettiğini belirten Osman, Kırcaali ve çevresindeki demografik yapının da büyük ölçüde değiştiğini söyledi.
Berlin’de yaşamını sürdürüyor
Yaklaşık 62 yaşında olduğunu belirten Salih Osman, bugün Berlin’de çalıştığını, aynı zamanda şiir yazmaya ve müzikle ilgilenmeye devam ettiğini ifade etti.
Bulgaristan’da yaşadığı baskı yıllarını unutmayan Osman, geçmişte yaşananların yeni nesiller tarafından bilinmesi gerektiğini vurguladı.
“Türk olduğumuz için büyük bedeller ödedik. Ama dilimizden, kültürümüzden ve kimliğimizden vazgeçmedik.”
İlgili Arşiv Haber
Batı Trakya Türkleri: “Mülkiyet, eğitim ve temsil hâlâ temel sorun”
